HISTORIA

Parafia Żołędowo

 

Dzieje parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego (Exaltatio s. Crucis) w Żołędowie sięgają 1582 roku. Parafię założyli dziedzice żołędowscy chcąc uniezależnić się od proboszczów wyszogrodzkich. Początkowo parafia należała do diecezji włocławskiej i obejmowała miejscowości: Żołędowo, Jastrzębie, Myślęcinek oraz Neklę. Na przestrzeni wieków zasięg terytorialny i przynależność kościelna parafii ulegały zmianom. Zgodnie z przywilejem papieża Klemensa XI z dnia 20 kwietnia 1720 roku, parafia zaczęła obchodzić uroczystość odpustową w niedzielę po 14 września. Pod koniec XVIII wieku parafia została przyłączona do parafii osielskiej. Jednocześnie znalazła się w granicach dekanatu fordońskiego. Samodzielność odzyskała ponownie w 1836 roku. Odtąd zaczęły powstawać księgi metrykalne. Parafianie aktywnie uczestniczyli w życiu duchownym wspólnoty wiernych, m.in. funkcjonowało Kółko Różańcowe Mężczyzn i Kobiet. Młodzież równie chętnie angażowała się w życie kościelne, od 1910 roku istniało Kółko Różańcowe Młodzieńców i Panien, które liczyło 120 osób oraz Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej. W 1928 roku granice parafii znacznie się rozrosły. Do Kościoła w Żołędowie uczęszczali także mieszkańcy sąsiednich miejscowości: Bożenkowa, Dąbrowy, Jagodowa, Linówca, Łącznicy, Maksymilianowa, Nekli, Nowych Mostków oraz Zdrojów. W 1991 roku parafię podzielono. Powstał też oddzielny kościół w Maksymilianowie, do którego zaczęła uczęszczać połowa wiernych.


Proboszczowie parafii


Spis proboszczów parafii Żołędowo sporządził ks. Henryk Mross. Według jego opracowania posługę parafialną w latach 1836-1944 sprawowali kolejno księża: Antoni Rakowski (1836-1840), Andrzej Parcheim (1840-1842), Michał Kipczyński (1842-1859), Jan Płuciński (1859-1881), Emil Neumann (1884-1887), Antoni Kaniecki (1887-1907) oraz Władysław Sobiecki (1907-1944). Następnie proboszczami parafii żołędowskiej byli ks. Krzywdziński z parafii w Osielsku (1944-1945), ks. Rusakiewicz (1945 – 1946) oraz ks. Dalkowski (1947 -1948). Najdłuższą posługę w parafii pełnił ks. Józef Krzoska. Duszpasteryzował w Żołędowie 42 lata do 1989 roku, kiedy proboszczem parafii został ks. Roman Zaborowski. Obecnie od 2007 roku posługę kapłańską pełni ks. Jarosław Kubiak.


Kościół w Żołędowie


Drewniany Kościół w Żołędowie to niewątpliwie jeden z najpiękniejszych zabytków gminy Osielsko. Urzeka swoim kunsztem wykonania i wyjątkowością. Ponadto jest jednym z trzech zachowanych do dziś drewnianych obiektów sakralnych w dawnym powiecie bydgoskim. Ufundował go w 1715 roku hrabia Moszczeński herbu Nałęcz, dziedzic Żołędowa. Wystrój wnętrza świątyni został utrzymany w stylu barokowym. Swoją majestatycznością urzeka ołtarz główny, który pochodzi z początku XVIII wieku. W jego centrum znajduje się obraz "Zdjęcie Jezusa Chrystusa z krzyża", który niedawno został odrestaurowany. Ponadto w 2011 roku w kościele odkryto polichromie przedstawiające sceny m.in. Modlitwy w Ogrójcu, Biczowania Pana Jezusa, Cierniem ukoronowania i Drogi krzyżowej. Na chórze muzycznym znajduje się polichromia przedstawiająca instrumenty muzyczne i girlandę florystyczną. Na szczególną uwagę zasługuje także barokowa chrzcielnica z ok. 1750 roku. Na podstawie formy obiektu, jego detali snycerskich i kolorystyki, wykazuje cechy manieryzmu. W czasie mszy można usłyszeć zabytkowe pięciogłosowe organy z 1888 roku. Najcenniejszym zabytkiem kościoła są dwa dzwony zawieszone na wieży. Zostały odlane w XVI wieku przez wybitnego Ludwisarza Gerharda Beningka. Ponadto na przykościelnym cmentarzu znajduje się kaplica grobowa Moszczeńskich z 2 poł. XIX wieku.
Moszczeńscy, dziedzice Żołędowa
Żołędowo było lokowane w XIII wieku jako własność rycerska. Początkowo wieś należała do rodu Pomianów. W 1583 roku właścicielem majątku żołędowskiego został Wojciech Żołędowski. Jego córka Elżbieta poślubiła Andrzeja Moszczeńskiego. Małżonkowie spisali w 1597 roku wzajemne dożywocie; odtąd Żołędowo stało się dziedzictwem Moszczeńskich herbu Nałęcz. Była to znamienita i szeroko rozgałęziona rodzina kujawska. Wśród członków rodu było wielu wybitnych senatorów. Mieszkańcy dóbr żołędowskich zapamiętali Moszczeńskich z dobrej opieki nad poddanymi i doskonałego rządu. W XIX wieku założyli folwark w Żołędowie, który specjalizował się w hodowli krów jałówek oraz owiec, a także sprzedaży masła do Berlina. Ponadto posiadał własną czesalnie wełny owczej, gorzelnie parową, młyn parowy i cegielnie (niektóre zachowane budynki obecnie należą do Nadleśnictwa Żołędowo). Moszczeńscy posiadali w Żołędowie swój dwór, który znajdował się nieopodal ufundowanego przez nich Kościoła. Niestety nie przetrwał do dzisiaj. Ostatnią dziedziczką Żołędowa z rodu Moszczeńskich była Jadwiga. W 1865 roku wyszła za mąż za Ignacego Mycielskiego. Jako wiano wniosła mu Żołędowo. Po przedwczesnej śmierci Jadwigi, jej mąż sprzedał wieś. Rozpoczął się nowy rozdział w historii Żołędowa. Jednakże nigdy nie zapomniano o wspaniałych dziedzicach Moszczeńskich.

 

Ta strona używa cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej na ten temat po kliknięciu na link. Zgoda po naciśnięciu "Agree" To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information